ਪੰਜਾਬ ਚੀਫ ਬਿਊਰੋ ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਕੂਨਰ
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!ਸੋਚੋ, ਸੁਧਰੋ ਤੇ ਚੰਗਾ ਰਾਹ ਚੁਣੋ’—ਹਵਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਆਸ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼
8 ਥਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਯੂਨਿਟ ਦੀਆਂ ਹਵਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲਗਾਏ ਸਪੀਕਰ, ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਭਜਨ
ਖੰਨਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ), ਪੁਲਿਸ ਹਵਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਰੂਹਾਨੀਅਤ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖੰਨਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਡਾ. ਦਰਪਣ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸੋਚ ਤਹਿਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਸਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਹੋਪ’ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਰਾਹੀਂ ਹਵਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ ਖੰਨਾ ਪੁਲਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 8 ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਯੂਨਿਟ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 9 ਹਵਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਪੀਕਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਪੀਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦ, ਭਜਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧੁਨਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ
‘ਸਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਹੋਪ’ ਪਹਿਲ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗੀਤ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਭਜਨ ਪਲੇਅਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਐਸ.ਐਸ.ਪੀ. ਡਾ. ਦਰਪਣ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਵੱਲੋਂ ਥਾਣਾ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਪੀਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸੰਗੀਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਇਸ ਪਹਿਲ ਰਾਹੀਂ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਵੀ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਆਇਆ ਵਿਚਾਰ
ਐਸ.ਐਸ.ਪੀ. ਡਾ. ਦਰਪਣ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ‘ਸਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਹੋਪ’ ਪਹਿਲ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਿਵਲ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਵਲ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੀਆਂ ਲਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਕੂਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ।
ਇਸੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੂਹਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਿਆਂ ਖੰਨਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
‘ਆਜ਼ਾਦੀ ’ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੋਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਮੀਦ ’ਤੇ ਨਹੀਂ’
‘ਸਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਹੋਪ’ ਪਹਿਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ’ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਖੰਨਾ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਵਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ’ਤੇ ਦੋਸ਼ ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
